ويكي گاز

الله داد مهوش كارگر جوان 31 ساله بختياري اما اين سو خسته از برآمدن و نشستن آفتاب هر روزي، لب تشنه در برهوت تلاش و تنهايي خود، به برج سیاه دهشتناكي که نور ظفر صبح پنجم خرداد 1287 را بر تيم حفاري رينولدز محو مي كرد و بوي بد آن سرگرد ويلسن دوست و همكار و نماينده ارشد جورج رينولدز را در نفتون (محل دکل حفاری رینولدز) از هوش برده بود مي نگريست و اگر نبود الله داد شايد اندكي پس از ارسال خوش ترين خبر تاريخ قرن بيستم، خبر نخستين قرباني نفت ايران نيز به رینولدز و سپس به دارسي مخابره مي شد.

اما الله داد خوشحال از پايان تراژدي كشف نفت، انسان دوستانه تلاش براي حفظ جان سرگرد ويلسن را مهمتر از مشاهده برج سياه نفت سرزمينش مي ديد و كوشش هاي او بود كه ويلسن توانست دوباره ببيند آنچه را كه پنج سال در انتظارش بود؛ و آنگاه سرگرد انگليسي شادماني اش را با پايكوبي حفاران و كارگران كه به دور دكل حفاري هلهله مي كردند، تا هنگام طلوع خورشيد نو بر نفتون و دره خرسون قسمت مي كرد.

شايد كسي با تمام خستگي آن روزها مهم نبود برايش كه بنگارد آنچه را كه يك روز در صد سالگي براي تمام ايرانيان مهم باشد. حتي شايد كسي در طول زندگي الله داد از او نخواست تا بگويد آنچه پيش و پس از ساعت 4 صبح بر او رفته است و آن را ثبت كند اما امروز عبدالرضا مهوش فرزند 70 ساله الله داد مهوش مي تواند اندكي با فشار بر حافظه خود از زبان پدر بگويد و ما را با روزنه هاي تازه اي از آن روز تاريخ ساز ايران آشنا كند؛

 پدر مي گفت ساعت حدود چهار صبح 25 ربیع الثانی (1326 قمری ) بود، با دكل حفاري كمتر از 10 متر فاصله داشتم، تشنه بودم و مي خواستم از درون هبانه (Hobbaneh) ( ظرف سفالی مخصوصي كه دور آن را كنف پيچ مي كردند تا آب آشامیدنی ویژه کارگران در درون آن خنك بماند) كه آب زيادي هم نداشت، به قدر رفع عطش بنوشم، متوجه لرزش زمين شدم احساس كردم از تشنگي مفرط است كه اين حالت را حس مي كنم اما لرزش زمين شديد تر شد و آنگاه تصور كردم زلزله اي در راه است؛ كمي بعد ناگهان صداي غرشي به گوشم رسيد سر كه برگرداندم نفت سياه را ديدم با صدايي همچون سيلي كه از كوه سرازير شده باشد به آسمان رفت، بوي عجيبي شبيه شيره و صمغ درخت بلوط در فضا پيچيد. سرگرد ويلسن كه طبق عادت هر شب، بيرون از چادر سفيدش بر روي تخت فلزي و فنري خود به خواب عميقي فرو رفته بود را ديدم، خواب آلوده از هيبت و غرش زمين هراسان بيدار شد و درست شبيه پرنده اي كه از قفس آزاد شده باشد به سمت دكل خيز بلندي برداشت، ترس و شادماني در او به هم در آميخته شده بود. هنوز چند قدم بيشتر از تخت خوش خوابش فاصله نگرفته بود كه كنترل خود را از دست داد و بر زمين افتاد. به سمتش دويدم، آب كمي كه در دست داشتم روي پيشاني و صورتش آرام ريختم، كوتاه و سخت نفس مي كشيد، ترسيده بودم و صداي غرش فواره نفت مانع از رسيدن فرياد و هياهوي من به گوش دکتر یانگ و ديگر اعضاي گروه مي شد وقتي ويلسن را كاملا بي حس و بي هوش ديدم اطراف قلب و شانه هايش را مالش دادم، ناگهان چشمانش به سختي تكان خورد و لرزيد و آنگاه چند بار سرفه كرد و به دشواري گفت: " مالا!  اويل ، اويل " ( ويلسن و كاركنان انگليسي الله داد را مالا صدا مي زدند) و بعد به فواره نگاه كرد و نفس عميقي كشيد. کوتاه سخن ویلسون به من توان داد تا برخیزم و دکتر یانگ را به یاری بطلبم و بر بالین ویلسن حاضر کنم. دکتر یانگ شادی نیمه تمام خود را رها کرد و اجازه نداد تا شیرینی سحرگاهي اش به کام رینولدز و گروه حفاری تلخ شود و ازبین برود. ویلسن را دوباره بر روی تختش خواباندیم و او شاد بود که می تواند نهایت شادی را حس کند. اندکی بعد برخاست و به سمت دكل رفتيم. خورشید پنجم خرداد داشت کم کم نور تازه ای بر دره خرسون مسجد سلیمان می تاباند. دكتر يانگ، مك ناتل، سي مارك و تمام كارگران و حفاران دست در دست هم داده، حلقه زده بودند و به دور دكل مي چرخيدند و آواز می خواندند. يكي از حفاران انگليسي در ميان هلهله كارگران بلند آواز مي خواند و من تنها عبارت آور اويل ! آور اويل! (our oil! our oil!) او را مي شنيدم.  

و نفت فواره مي زد و تاريخ پر فراز و نشيب ايران زمين ورق مي خورد... البته ویلسن هیچگاه و حتی در خاطرات خود نیز از آن شب و بلایی که متحمل شد و مهمتر از همه تلاش یک کارگر ایرانی برای نجات جانش را نگفت و به ثبت نرساند. اما آنچه که مهم بود روان شدن جوی های پر از نفت سیاه فلات ایران زمین بود در صبح پنج خرداد که همچون روان شدن خون از قلب به رگان سرخ تن، در سرزمین کهن ما جاری شد و جان تازه ای به ایران زمین ومردمانش هدیه داد.
 
الله داد مي گويد: همچنان که کارگران مشغول عملیات مهار و کنترل خروج نفت از چاه بودند، هلهله و شادي و بي طاقتي ويلسن منتظر به بر‌آمدن خورشيد تا صبح ادامه داشت تا پيام واقعيت روياي 10ساله رنج و تلاش براي كشف نفت در اين سوي زمين را به جورج رينولدز كه سه روز پيش از آن (دوم خرداد 1287) نفتون را به مقصد اهواز - محل دفترش - ترك كرده بود و مهمتر به انگلستان تشنه، مخابره كند.